Günlük Sözler Yazılar

Hanımcı Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Güç, toplumların işleyişinde en önemli belirleyicilerden birisidir. Kimse, bir toplumun nasıl şekilleneceğini, hangi değerlerin öne çıkacağını, hangi ideolojilerin egemen olacağını, hangi kurumların nasıl işlemeye devam edeceğini tamamen rastlantısal bir biçimde belirlemez. Güç ilişkileri, toplumsal düzenin temellerini atarken, aynı zamanda iktidar yapıları, kurumlar ve ideolojiler arasındaki bağlantılar da bu düzeni şekillendirir. Bu anlamda, toplumsal yapıyı etkileyen güç ilişkilerinin temelinde çoğu zaman sınıfsal farklılıklar, cinsiyetçi ideolojiler ve tarihsel miras yer alır. “Hanımcı” terimi, Türk siyasi kültüründe ve dilinde çok fazla yer bulmayan, ancak zaman zaman belirli ideolojik çevrelerde karşılaşılan bir kavramdır. Anlamını doğru şekilde…

Bilardoda Beyaz Top Girerse Ne Olur? Bir Felsefi Deneme Bir sahilde yürürken aklıma ilginç bir soru takıldı: Bilardoda beyaz top girerse ne olur? Basit bir oyun olgusu gibi görünse de, bu soru, etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefe dallarının kapılarını aralayan bir mercektir. Beyaz topun bilardo cebine düşmesi, sadece fiziksel bir olay değil; kural, anlam ve bilgiye dair soruların ortaya çıktığı bir fenomendir. Bu yazıda, bu olayı düşünürken insan varoluşunun, bilginin ve eylemin doğasını sorgulamaya çağıran üç felsefi perspektifi birlikte ele alacağız. 1. Etik Perspektif: Oyun Kuralları ve Sorumluluk 1.1 Etik Nedir? Etik, doğru ve yanlışın ne olduğunu, eylemlerimizin neden…

Avukat Vekalet Ücreti Kime Aittir? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Bir toplumda, haklar ve yükümlülükler arasındaki sınırlar genellikle net değildir. Güç, zenginlik ve iktidar ilişkileri, bireylerin devletle ve diğer yurttaşlarla olan etkileşimlerini şekillendirir. Birçok durumda, bu etkileşimlerin yasal zeminini belirleyen normlar ve kurallar, bireylerin eşitlik ve adalet arayışına dair önemli sorulara yol açar. Avukat vekalet ücreti meselesi de, bu karmaşık ilişkilerin bir örneği olarak karşımıza çıkar. Hangi tarafın bu ücreti ödeyeceği, toplumsal yapıları, güç dinamiklerini ve bireylerin hukuki haklarını anlamak için önemli bir ipucu sunar. Vekalet ücreti meselesi, yalnızca bir hukuki işleyişin sonucu olarak değil, aynı zamanda…

Bir İnsan Olarak Kaynakların Kıtlığı ve “Bad” Kavramına Analitik Bakış Herhangi bir insan, günlük yaşantısında kararlar alırken sınırlı kaynaklar, zaman ve enerji ile karşı karşıyadır. Bu sınırlılıklar, seçimlerimizin sonuçlarını belirler ve çoğu zaman bize “tercih edilmeyen” sonuçlar da doğurabilir. Ekonomi bilimi, bu tercih ve sonuç ilişkisini kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları başlığı altında inceler. Peki, bu bağlamda “bad” nedir? Ekonomide good (iyi) ile karşıt kavram olarak kullanılan “bad”, bireyler ve toplumlar için olumsuz bir etki yaratan çıktı veya durumları tanımlamak için kullanılır. Aşağıda, bu kavramı mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi bağlamında detaylı şekilde analiz edeceğiz. Mikroekonomi Perspektifinden “Bad” Kavramı Mikroekonomi,…

Çiçek Kısmının Görevi Nedir? Sosyolojik Bir Bakış Hayat, bazen en basit görünen şeylerin en derin anlamları taşıdığı bir yolculuktur. Çiçekler, doğanın en güzel armağanlarından biri olabilir, fakat onların varlığı yalnızca estetik değil, aynı zamanda toplumsal yapılar ve kültürel anlamlarla da şekillenir. Çiçek kısmı, botanikte üreme organı olarak işlev görse de, bu kavramı sosyolojik bir düzlemde ele aldığımızda çok daha farklı katmanlar ve anlamlar ortaya çıkmaktadır. Bu yazıda, çiçek kısmının görevi üzerinden toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileri üzerine bir keşfe çıkacağız. Toplumların birbirine nasıl bağlandığını, bireylerin nasıl etkileştiğini ve belirli rollerin nasıl şekillendiğini anlamak, bazen doğadaki bir…

Yayık Ayran ve Siyaset: Toplumsal Düzenin Simgesi Olarak Bir İktidar Aracı İnsanlık tarihinin uzun yolculuğunda, toplumsal ilişkiler, güç dinamikleri ve iktidar yapıları her zaman merkezî bir tema olmuştur. Toplumların düzenini sağlayan kurumlar, bu ilişkiler üzerinden şekillenir; bireyler, devlet ve ideolojiler arasındaki etkileşim ise toplumsal düzenin her anını belirler. Bu etkileşimin somut bir örneği, aslında son derece sıradan görünen bir şeyde bile karşımıza çıkabilir: Yayık ayran. Evet, yayık ayran. Belki de bu günlük yaşamda sıkça karşılaşılan bir içecek, siyasetin derinliklerine dair ipuçları barındıran bir metafor olabilir. Bir siyaset bilimcinin gözünden bakıldığında, yayık ayran sadece bir içecek değil; toplumsal yapının, iktidarın ve…

Devlet Kimdir? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Devlet, tarihin her döneminde üzerine pek çok düşünce ve fikir üretilmiş bir kavram. Şu anki bakış açımla düşündüğümde, devlet kimdir diye sormak, aslında toplumun nasıl organize olduğunu, bizlerin gücü nasıl paylaştığını ve kimlerin gerçekten yönetici olduğunu sorgulamak gibi geliyor. İçimdeki mühendis tarafı sürekli sistematik bir çözüm ararken, insan tarafım ise daha duygusal ve toplumsal bir bağ kurmaya çalışıyor. O yüzden, devlet kimdir sorusuna, farklı bakış açılarıyla yaklaşmak sanırım daha doğru olacaktır. Devlet: Bir Organizasyon Olarak İçimdeki mühendis böyle diyor: Devlet, aslında çok karmaşık bir organizasyon ve bir tür sistem. Her ne kadar bazen duygusal…

SCAMPER Sorusu: Etik, Epistemoloji ve Ontolojinin Işığında Yaratıcı Düşünme Giriş: Kim Olduğumuzu Sorarken İnsan olmanın en büyük mücadelelerinden biri, neyi biliyor olduğumuz ve bu bilgiyi nasıl elde ettiğimizle ilgilidir. Sadece duyularımızla mı öğreniriz, yoksa zihnimizin derinliklerinde gizli başka bir bilgi kaynağı mı vardır? Bir insan bir karar alırken neye dayanır? Eğer gerçekten özgürsek, seçimlerimizin ahlaki sorumluluklarıyla nasıl başa çıkarız? Bu sorular, filozofların yüzyıllar boyunca üzerinde durduğu, ancak hâlâ cevapsız kalan sorulardır. Ancak bu sorulara, yaratıcı düşünme teknikleri üzerinden bir bakış açısı kazandırmak mümkündür. SCAMPER sorusu, her ne kadar sadece bir yaratıcı düşünme aracını tanımlıyor gibi görünse de, aslında insana kendini…

Rüştiye’nin Kuruluşu: Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Ekonomi, sınırlı kaynakların sonsuz insan ihtiyaçlarını karşılama mücadelesiyle şekillenir. Bu temel kavram, sadece piyasa mekanizmalarına odaklanmaz; aynı zamanda toplumsal yapılar, kurumlar ve zaman içinde gelişen eğitim sistemlerinin de etkisi altındadır. Eğitim, ekonomik kararlar üzerinde doğrudan etkili olan, toplumsal refahı şekillendiren bir faktör olarak, tarihsel bağlamda çeşitli şekillerde şekillenmiştir. Rüştiye, Osmanlı İmparatorluğu’nun eğitim sisteminde önemli bir kilometre taşıdır. Ancak bu kurumu anlamadan önce, eğitim sistemine dair bir ekonomik bakış açısının faydalı olacağı kesindir. Bugün, rüştiyelerin ekonomiye etkisi, sadece eğitime erişimin sağlanmasıyla sınırlı kalmaz. Aynı zamanda iş gücü piyasasına, iş gücü verimliliğine, devlet harcamalarına ve bireysel…

Damak Kanseri Kaç Yaşında Görülür? Küresel ve Yerel Perspektiften Bakış Damak kanseri, aslında herkesin kolayca fark edemeyeceği ama ciddi sağlık sorunlarına yol açabilecek bir hastalık. Hani bazen hayatın telaşı içinde, “Benim başıma gelmez” deyip geçiyoruz ama damak kanseri, genellikle bir anda fark edilen bir şey değil. Peki, damak kanseri kaç yaşında görülür? Yani, bu hastalık hangi yaşlarda daha fazla karşılaşılıyor ve Türkiye’deki durumu dünya ile kıyasladığında nasıl bir tablo ortaya çıkıyor? Gelin, biraz daha detaylı bakalım. Damak Kanseri Nedir ve Neden Ortaya Çıkar? Damak kanseri, ağızda, özellikle damakta oluşan bir kanser türüdür. Ağız içinde, burun boşluğunun hemen arkasındaki damak kısmı,…